İş güvencesi kapsamındaki bir işçinin geçerli bir neden gösterilmeden işten çıkarılması halinde başvurabileceği en önemli hukuki yol, işe iade davasıdır. Bu yazıda kimlerin bu haktan yararlanabileceğini ve sürecin nasıl işlediğini ele alıyoruz.
İş Güvencesi Kapsamına Kimler Girer?
İşe iade davası açabilmek için işçinin, 30 veya daha fazla işçi çalıştırılan bir işyerinde, en az 6 aylık kıdemle ve belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışıyor olması gerekir. İşveren vekili konumundaki işçiler (işletmenin bütününü yöneten genel müdür gibi) bu güvenceden yararlanamaz.
Geçerli Neden Şartı
İşveren, iş güvencesi kapsamındaki bir işçinin sözleşmesini feshederken geçerli bir neden göstermek ve bunu yazılı olarak bildirmek zorundadır. Geçerli neden; işçinin yetersizliği, davranışları veya işletmenin, işyerinin yahut işin gereklerinden kaynaklanabilir. Geçerli neden gösterilmeden veya gösterilen nedenin gerçeği yansıtmadığı durumlarda işçi işe iade davası açabilir.
Süreç Nasıl İşler?
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde önce arabulucuya başvuru zorunludur — bu, dava şartıdır, doğrudan mahkemeye başvurulamaz. Arabuluculuk sürecinde taraflar anlaşamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.
Dava Kazanılırsa Ne Olur?
Mahkeme (veya arabulucuda anlaşma sağlanırsa protokol), feshin geçersizliğine karar verirse;
Kesinleşen karar işçiye tebliğ edildikten sonra, işçi 10 iş günü içinde işverene başvurarak işe başlamak istediğini bildirmelidir. Bu başvuru samimi olmalıdır.
İşveren işçiyi bu başvurudan sonra 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşveren işçiyi işe başlatmazsa, işçiye 4 ila 8 aylık ücreti tutarında iş güvencesi tazminatı ödemekle yükümlü olur. Ayrıca işçiye, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti de ödenir.
Sık Sorulan Sorular
İşe iade davasını her işçi açabilir mi?
Hayır. 30'dan az işçi çalıştırılan işyerlerinde veya 6 aydan az kıdemi
olan işçiler için iş güvencesi hükümleri uygulanmaz, bu işçiler yalnızca
ihbar/kıdem tazminatı gibi genel haklarını talep edebilir.
Arabuluculuğa başvurmadan direkt dava açılabilir mi?
Hayır, arabuluculuk dava şartıdır — bu adım atlanarak açılan dava,
mahkemece usulden reddedilir.
İşe iade sürecinde hem sürelerin hem de geçerli neden değerlendirmesinin doğru yapılması, davanın sonucunu doğrudan etkiler. Bu nedenle işe iade sürecinizi doğru yönetebilmek için mutlaka alanında uzman bir avukatla çalışmalısınız.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaylar için mutlaka bir avukata danışılmalıdır.