Trafik kazası sonucu ölüm veya yaralanma halinde, mağdurların ve yakınlarının hangi tazminatları kimden ve nasıl talep edebileceğini bilmesi, hak kaybı yaşanmaması açısından büyük önem taşır. Bu yazıda, trafik kazası sonrası tazminat haklarını ve sigorta şirketine başvuru sürecini 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde ele alıyoruz.
Trafik Kazasında Kim Sorumlu Tutulur?
KTK m.85 uyarınca bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, aracın işleteni (araç sahibi veya aracı fiilen işleten kişi) doğan zarardan sorumlu olur. Aracın bir teşebbüs adına işletilmesi halinde, işleten ile teşebbüs sahibi müştereken ve müteselsilen sorumludur. Pratikte bu sorumluluk, aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası kapsamında sigorta şirketi tarafından karşılanır.
Ölüm Halinde Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir?
TBK m.53 uyarınca ölüm halinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: cenaze giderleri; ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar; ve ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar (destekten yoksun kalma tazminatı). Ayrıca TBK m.56 uyarınca ölenin yakınlarına manevi tazminat ödenmesine de karar verilebilir.
Yaralanma Halinde Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir?
TBK m.54 uyarınca bedensel zararlar özellikle şunlardır: tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar. Ağır bedensel zarar hallerinde TBK m.56 uyarınca ayrıca manevi tazminat da talep edilebilir.
Tazminat Başvurusu Sigorta Şirketine Nasıl Yapılır?
KTK m.97 uyarınca zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmak zorundadır. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık bulunması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir.
Sigortasız veya Kaçan Araç Durumunda Ne Yapılır?
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.14 uyarınca, kazaya karışan aracın sigortasının bulunmaması, sigortalının tespit edilememesi (kaçan araç) veya sigorta şirketinin mali bünye zafiyeti gibi belirli hallerde, zarar görenin bedensel zararları Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde kurulan Güvence Hesabı'ndan, geçerli teminat miktarına kadar karşılanabilir.
Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
KTK m.109 uyarınca motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve her halde kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu daha uzun süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.
Sık Sorulan Sorular
Trafik kazasında kusurlu taraf sigortasızsa mağdur
tazminat alamaz mı?
Alabilir. Sigortasızlık veya failin tespit edilememesi (kaçan
araç) halinde, Güvence Hesabı'na başvurularak bedensel zararların
geçerli teminat miktarına kadar karşılanması talep edilebilir.
Trafik kazası sonrası doğrudan dava açılabilir mi?
Hayır, kural olarak önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru
yapılması gerekir; sigorta 15 gün içinde cevap vermez veya cevap
talebi karşılamazsa dava açılabilir veya tahkime başvurulabilir.
Trafik kazası tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne
kadardır?
Kural olarak öğrenmeden itibaren 2 yıl, her halde kaza gününden
itibaren 10 yıldır; kaza ceza gerektiren bir suç niteliğindeyse
daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir.
Trafik kazası sonrası sigorta tahkim süreci ve diğer tazminat kalemleri hakkında detaylı bilgi için Kayseri Trafik Kazası Avukatı sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaylar için mutlaka bir avukata danışılmalıdır.