Boşanma davası açmayı düşünenlerin karşısına ilk çıkan soru genelde şu oluyor: Anlaşmalı mı, çekişmeli mi? Bu iki yol sadece sürede değil, şartlarda, süreç işleyişinde ve kalıcı sonuçlarında da birbirinden ayrılıyor.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları Nelerdir?
TMK madde 166/3 uyarınca evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması ve tarafların hem boşanma iradesinde hem de fer'i sonuçlarda (nafaka, tazminat, mal paylaşımı, velayet, kişisel ilişki) tam anlaşmış olması gerekir. Bu anlaşma, imzalı bir protokol hâlinde mahkemeye sunulur; hâkim tarafları duruşmada bizzat dinler, iradelerinin serbestçe oluştuğuna ve protokolün çocuğun menfaatine aykırı olmadığına kanaat getirirse aynı duruşmada boşanmaya karar verebilir.
Çekişmeli Boşanmada Süreç Nasıl İşler?
Taraflardan biri boşanmayı ya da fer'i sonuçlardan herhangi birini kabul etmiyorsa dava çekişmeli hâle gelir. Bu durumda dava dilekçesi ve cevap dilekçesiyle başlayan süreç; ön inceleme, tahkikat (delil toplama, tanık dinleme, gerekirse bilirkişi incelemesi) ve sözlü yargılama aşamalarından geçer. Taraflardan biri kararı kabul etmezse istinaf, hatta temyiz yoluna gidilebilir.
Anlaşmalıdan Çekişmeliye (veya Tersi) Geçiş Mümkün mü?
Evet. Taraflardan biri duruşmada protokolden caymışsa veya beklenmedik bir anlaşmazlık çıkmışsa dava çekişmeliye döner. Tam tersi de mümkündür: çekişmeli bir dava sürecinde taraflar sonradan uzlaşırsa, hazırladıkları protokolü mahkemeye sunarak davayı anlaşmalıya çevirebilirler.
Mal Paylaşımı ve Nafakada Fark Var mı?
Anlaşmalı süreçte taraflar mal paylaşımını ve nafaka miktarını protokolle serbestçe belirler — kanundaki edinilmiş mallara katılma rejimi kuralları burada bir çerçeve sunar ama taraflar bunun dışında da anlaşabilir. Çekişmeli süreçte ise mal rejimi tasfiyesi ayrı bir dava konusu olabilir, nafaka miktarı tarafların gelir durumu ve kusur oranına göre mahkemenin takdirine bırakılır — bu da sonucun öngörülebilirliğini anlaşmalıya kıyasla azaltır.
Velayet Açısından Fark Var mı?
Anlaşmalı süreçte taraflar ortak velayet dahil velayet düzenlemesi üzerinde serbestçe uzlaşabilir. Çekişmeli süreçte velayet, tarafların iddia ve savunmaları, gerekirse sosyal inceleme raporu üzerinden mahkemece bağımsız olarak belirlenir. Bu konudaki kriterleri çocuğun üstün yararı ilkesini ele aldığımız yazımızda detaylıca inceledik.
Hangi Yol Sizin İçin Daha Uygun?
Taraflar arasında asgari düzeyde iletişim ve uzlaşı varsa anlaşmalı yol, süreyi kısaltmanın yanı sıra sonuçlar üzerinde de söz sahibi olmayı sağlar. Uzlaşı zemini yoksa veya taraflardan biri süreci uzatma/hak kaybettirme niyetindeyse çekişmeli yol kaçınılmaz olabilir — ama bu durumda da dava stratejisinin baştan doğru kurulması, sürecin sonucunu doğrudan etkiler.
Hangi yolun seçileceği yalnızca süreci değil; mal paylaşımı, nafaka ve velayet gibi kalıcı sonuçları da doğrudan etkiler. Bu nedenle boşanma sürecinizde hangi yolun sizin için doğru olduğuna karar verirken mutlaka alanında uzman bir avukatla çalışmalısınız.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, somut olaylar için mutlaka bir avukata danışılmalıdır.